Haber Filo
Haber Filo
Mehmed Buğra
mehmedbugra@gmail.com

Kabataş ve Dolmabahçe Senaryosu

Türkiye’nin 7 Haziran’da kaderini oylayacağı yorumlarının yapıldığı şu günlerde, siyâset sahnesi biraz daha hareketlenmeye başladı. Liderlerin meydanlara çıkıp birbirlerine salvolar savurmaya başlaması; siyâsetin nabzının daha da yükseleceğinin, suların daha da ısınacağının bir göstergesi sayılabilir. Kahvehâne sohbetlerinden dost meclislerindeki muhabbetlere, aile ziyâretlerinden iş yemeklerine kadar, dört bir yanda, yaklaşan genel seçimler hararetle tartışılmakta; seçim sonuçlarına ilişkin […]

28 Nisan 2015 - 14:22 'de eklendi ve 1020 kez görüntülendi. A+A-

Kabataş ve Dolmabahçe Senaryosu

Türkiye’nin 7 Haziran’da kaderini oylayacağı yorumlarının yapıldığı şu günlerde, siyâset sahnesi biraz daha hareketlenmeye başladı. Liderlerin meydanlara çıkıp birbirlerine salvolar savurmaya başlaması; siyâsetin nabzının daha da yükseleceğinin, suların daha da ısınacağının bir göstergesi sayılabilir. Kahvehâne sohbetlerinden dost meclislerindeki muhabbetlere, aile ziyâretlerinden iş yemeklerine kadar, dört bir yanda, yaklaşan genel seçimler hararetle tartışılmakta; seçim sonuçlarına ilişkin olası senaryolar masaya yatırılmaktadır.

Elimde; yaklaşan seçimleri etkileyebilecek ve siyâsî târihimize “Dolmabahçe Görüşmesi” olarak geçen buluşma ile Gezi Parkı eylemleri sürecinde Kabataş’ta yaşananlar hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bu iki olay Türk siyâsal hayatını uzunca bir süre meşgul ederek yeni bir paradigmanın oluşmasına neden olmuştur. Ben burada gerek Kabataş’ın gerek Dolmabahçe’nin yaşadığı kültürel dönüşümün sessiz tanıklarından, döneminin sanat paradigmasını yansıtan öncü kültür hazinesi Mehmed Emin Ağa Sebili’nden ve sebilin çehresini değiştirecek yeni bir plândan bahsedeceğim.

Su kültürü, su medeniyeti

Ahmed Hamdi Tanpınar Beş Şehir’inde; çocukluğunda Arabistan’ın bir şehrinde yaşayan ihtiyâr bir kadının sık sık hastalandığından; humma başlar başlamaz da Çırçır, Karakulak, Şifâ Suyu, Hünkâr Suyu, Taşdelen, Sırmakeş diyerek İstanbul sularını sayıkladığından; dâmadının “Bu onun tılsımı gibi bir şey… Onları sayıklayınca iyileşiyor” dediğinden bahseder. Eski medeniyetimizi kısaca su kültürü, su medeniyeti diye tanımlayabiliriz. Çünkü su; temizliğin, nezafetin hattâ nezâketin göstergesidir. Ahmed Turan Alkan suyu “Su hayat hakkıdır, hayata dâirdir, hayatın kendisidir” diye târif ederken bu kültürün imbikten geçirilmiş hâlini ifâde etmektedir.

Medeniyet çiçeği sebiller

Türk Dil Kurumu’nun “Genellikle camilere bitişik özel bir biçimde yapılmış, karşılık beklemeden hayır için içme suyu dağıtılan taş yapı” şeklinde tanımladığı sebili; adı İstanbul ile özdeşleşen ve İstanbul’a muhteşem bir kütüphâne de kazandırmış olan Çelik Gülersoy “İstanbul’un târihinde 500 yıla yakın bir zaman diliminin medeniyet çiçekleridir” diyerek tanımlamaktadır. Sebil; ince ve hassas ruhlar tarafından suya vurulan mühür ya da suyun sanatsal yansıması şeklinde anlatılabilir. Sakın suya da mühür mü vurulurmuş demeyin. Biz o dönemleri yaşayan şâhitler olamadık; fakat târih bize Allah rızası için yapılan hayrın bile sanatçı eliyle nasıl güzelleştirilebildiğini göstermektedir. Şehri suya hasret bırakmamak için yapılan bentler, su kemerleri,  sebiller ve çeşmeler; asırlar öncesinden bizlere mesaj vermektedir. Sebilin tunç şebekesinin ardında su doldurup ikram edenden alınan bir tas ya da bir bardak suyu içip “Su gibi azîz olasın” veya “Hz. Hüseyin’in canına değsin, Allah yaptırandan râzı olsun” dûalarını söyleyen susamış; belki de en güzel, en samimi dileğini göğe yükseltmiş oluyor. Zira; su denilince Kerbelâ, Kerbelâ denilince de bir yudum suya hasret olarak dünyâdan ayrılan Hz. Hüseyin gelir akla.

Mehmed Emin Ağa Sebili

Her gün yüz binlerce insanın önünden geçip gittiği Mehmed Emin Ağa Sebili, Dolmabahçe Sarayı’nın ve halk arasında Dolmabahçe Câmiî olarak bilinen Bezmiâlem Vâlide Sultan Câmiî’nin komşusudur. Sebil, 1740 yılında Sipâhîler Ağası Mehmed Emin Ağa tarafından yaptırılmıştır. Bu eserin önemi, Batı sanatının tesiri altında inşâ edilen ilk sebil olmasında yatmaktadır.

Sebil demek dile kolay; orijinalinde sebil, çeşme, hazire, dükkân, mektep ve hamamdan oluşan bu şirin yapının dükkânı, mektebi ve hamamı günümüze ne yazık ki ulaştırılamamıştır! Edebiyâtçı Beşir Ayvazoğlu özellikle mektep ve hemen yanı başında 19. yüzyıldan kalan nefis bir ahşap Türk evinden bahseder ki; Ayvazoğlu’nu müthiş ölçüde heyecanlandıran o ahşap ev, 1957 yılında, meydan tanzimi çalışmalarında yerle bir edilmiştir.

Mehmed Emin Ağa Sebili sadece insanlara hayat sunan bir eser değildir. Bir yanda dünyâ hayatını noktalayanlar sebilin haziresinde istirahat ediyor diğer yanda ise kuşlar kendileri için yapılan hususî yalaklardan su içiyor… Yanlış okumadınız; kuşların bile hayat hakkı unutulmamış, onların su içmeleri için yalaklar sebile süs gibi yerleştirilmiş. Kim bilir; bir İstanbul şâiri olan Ziyâ Osman Saba, belki de, “Sebil ve Güvercinler” şiirini, bu sebili hayran hayran izlerken, su içen güvercinleri gördükten sonra yazmıştır.

Kırık mezar taşları

Az önce sebili oluşturan manzume arasında hazirenin de olduğunu belirtmiştim. Sebilin caddeye bakan cephesinde Mehmed Emin Ağa ile oğlu Hüseyin Ağa yatmaktadır. Ayrıca arka bölümde geniş sayılabilecek bir aile mezarlığı bulunmaktadır. Hazirede yer alan mezar taşları âdeta birer sanat eseri ve taşın dile gelmiş hâlidir. Fakat bu değerli mezar taşlarının bir kısmı kırık, duvar dibine özensizce dayanmış ve kaderini merak eder gibi beklemektedir. Üstelik birkaç mezar taşı, yakın zaman önce, asıllarının yerine monte edilmiş izlenimi vermekte ve “orijinal mezar taşları duvar dibinde, yerlerine yeni mezar taşları konularak acaba eski mezar taşları ele mi geçirilmek isteniliyor” sorusunu akla getirmektedir.

Mehmed Emin Ağa’nın göz zevkini okşayan ve sanat değeri oldukça yüksek sandukasının yanı başında ne yazık ki ışıklı, maket Safranbolu evleri ile üzerinde harfler bulunan kolyeler sallanmaktadır. Bir yanda târihî bir sanat eseri diğer yanda zevksizliğin en ucuz hâli…

Sebillerin büfe ya da işporta ürün satışı için kullanılmaması gerektiğini bilmiyorum Büyükşehir Belediyesine hatırlatmak gerekir mi? Kaldı ki; Cumhurbaşkanı R. T. Erdoğan’ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde “Su Güzeli” başlıklı kitabın sunuş bölümünde İstanbul’u korumanın Büyükşehir Belediyesinin aslî görevleri ve târihî sorumlulukları arasında bulunduğunu yazmıştır.

Yeni inşâat mı?

İstanbul Büyükşehir Belediyesinden bir takım yetkililerin Mehmed Emin Ağa Sebili’nde incelemeler yaptığını ve yazımın başında belirttiğim manzume içerisinde yer alan mektebi ihyâ etme düşüncelerinin olduğunu öğrenmiş bulunuyorum. Az önce de değindiğim gibi sebil manzumesinde yer alan mektep 1957 yılında yapılan meydan tanziminde yerle bir edilerek ortadan kaldırılmıştı. Büyükşehir Belediyesinin târihimize sahip çıkması takdire şâyândır. Fakat yapılması düşünülen mektebin Fındıklı’da ihyâ edildiği söylenen Süheyl Bey Câmiî gibi bir “ucube” olmaması; aslına uygun olarak, yeşil dokuyu asla rahatsız etmeden Osmanlı şehirciliğine yaraşır bir şekilde yapılması belki de şehircilik anlayışımızdaki hatâlardan ders çıkardığımızı göstermek için bir fırsat olacaktır.

 

Etiketler :
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
Ayasofya’da Artık Ezan Sesi Yükseliyor Ayasofya’da Artık Ezan Sesi Yüksel...

Ayasofya, Diyanet işleri başkanlığı tarafından imam atanırken 4 minaresinden de 5 vakit ezan okunmaya başlandı. Bu kutlu olay Dünya çap...

Medya Oscarları töreninde ödüller sahiplerini buldu Medya Oscarları töreninde ödüller sahipl...

En iyi dizi Diriliş, en iyi erkek oyuncu Oktay Kaynarca, en iyi haber…...

Orhan Pamuk’a göre öfke barışa giden yolu açacak Orhan Pamuk’a göre öfke barışa gid...

Orhan Pamuk Time dergisinde Türkiye'nin gidişatını değerlendirdi ve saldırılara ve Erdoğan'a öfkenin barışa giden yolu açacağını söyled...

Nasıl bir evlilik düşlüyorum Nasıl bir evlilik düşlüyorum

Türkiye’nin 7 Haziran’da kaderini oylayacağı yorumlarının yapıldığı şu günlerde, siyâset sahnesi biraz daha hareketlenmeye başladı. Lid...

BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)

Bluetooth Kulaklık
SON EKLENEN HABERLER
Adana ve Antalya’da ‘hayır’ sürprizi Adana ve Antalya’da...

Anayasa değişikliğine ilişkin merakla beklenen referandum so...

16 Nisan Başkanlık Referandumu Genel Seçim Sonuçları 16 Nisan Başkanlık Refera...

16 Nisan Başkanlık Referandumu Genel Seçim Sonuçları Oranlar...

Elektronik Sigara Zararları ve Faydaları Değerlendirme Elektronik Sigara Zararla...

Son yıllarda artış gösteren Elektronik Sigara, sağlık açısın...

HDP Vekilleri Tutuklama Sonrası İtiraz Süreci HDP Vekilleri Tutuklama S...

HDP vekillerinin PKK Terör örgütüne yönelik destekleri belir...

Cumhurbaşkanı Erdoğan Donald Trump’ı tebrik etti Cumhurbaşkanı Erdoğan Don...

Cumhurbaşkanı Erdoğan ABD'nin 45. Başkanı seçilen Donald Tru...

Ayasofya’da Artık Ezan Sesi Yükseliyor Ayasofya’da Artık E...

Ayasofya, Diyanet işleri başkanlığı tarafından imam atanırke...

Sakarya’da radyoaktif madde Alarmı Sakarya’da radyoakt...

Sakarya'da baraj inşaatında çalışan 16 yaşındaki gencin üzer...

Celebrity Slim Diyeti Zayıflama Programı Türkiye’de Celebrity Slim Diyeti Zay...

Celebrity Slim Zayıflama Diyet ürünü Avrupa'da en çok kullan...

TSK, YPG’yi vurdu TSK, YPG’yi vurdu

YPG'liler, Cerablus'a 10 kilometre kala etkisiz hale getiril...

Zero Line ile Kilo Vermeye Sıfırdan Başlayın Zero Line ile Kilo Vermey...

Zero Line ile Kilo Vermeye Sıfırdan Başlayın. Zero Line Zayı...

FOTO GALERİ
Orjinal Lipo Magnet Sipariş
KÜLTÜR SANAT HABERLERİ
VİDEO GALERİ